EU Regelgeving 2025-2027

Verscherpte EU-regels antibioticagebruik

De EU verscherpt de regels rondom antibioticagebruik bij dieren. Vanaf 2027 wordt registratie verplicht voor alle voedselproducerende dieren, inclusief paarden en schapen. Wat betekent dit voor uw praktijk en hoe bereidt u zich voor?

Verordening 2019/6

Paarden & schapen

2027 deadline

Tijdlijn

Wat is er veranderd en wat komt eraan?

De verscherping van EU-regelgeving verloopt in fasen. Sommige regels gelden al, andere treden de komende jaren in werking.

Van kracht

28 januari 2022

Verordening 2019/6 van kracht

Nieuwe EU-diergeneesmiddelenverordening vervangt Richtlijn 2001/82/EG. Verbod op routinematig profylactisch antibioticagebruik, aangescherpte cascade.

Van kracht

9 februari 2023

Lijst gereserveerde antibiotica

Uitvoeringsverordening 2022/1255: concrete lijst van antimicrobiele middelen die uitsluitend voor humaan gebruik zijn gereserveerd. Verboden bij dieren, ook via cascade.

Van kracht

21 mei 2025

Essentiele stoffen paarden

Uitvoeringsverordening 2025/901: nieuwe lijst van essentiele stoffen voor behandeling van equiden, inclusief antimicrobiele middelen. Vervangt Verordening 1950/2006.

Aankomend

3 september 2026

Import-eisen derde landen

Derde landen moeten certificeren dat dierlijke producten die naar de EU worden geexporteerd vrij zijn van gereserveerde antimicrobiele middelen.

Aankomend

2027

Verplichte registratie paarden & schapen

Antibioticagebruik bij alle voedselproducerende dieren (inclusief paarden en schapen) moet worden gerapporteerd aan de EMA. Nederland bereidt zich voor via SDa-uitbreiding.

Aankomend

2030

Registratie gezelschapsdieren + 50% reductiedoel

Rapportage uitgebreid naar honden en katten. EU-doel: 50% reductie antimicrobiele verkoop ten opzichte van 2018.

AMEG-categorisering

De vier categorieen van antibiotica

De EMA deelt antibiotica in vier categorieen in op basis van het risico voor antimicrobiele resistentie. Uw PMS moet per behandeling de juiste categorie registreren.

Avoid

Niet geautoriseerd voor dieren in de EU. Volledig verboden, inclusief via cascade.

Voorbeelden: Carbapenems, glycopeptiden, oxazolidinonen, lipopeptiden

Restrict

Alleen als laatste redmiddel, na gevoeligheidstest en falen van alternatieven.

Voorbeelden: Fluoroquinolonen, 3e/4e-generatie cefalosporinen, polymyxines (colistine)

Caution

Alleen als categorie D niet effectief is. Voorzichtig gebruik vereist.

Voorbeelden: Aminoglycosiden, bepaalde macroliden, aminopenicillines + beta-lactamaseremmers

Prudence

Eerste keus. Prudent gebruik verplicht, maar laagste risico op resistentie.

Voorbeelden: Smalle-spectrum penicillines, sulfonamiden, tetracyclines

Paarden

Wat verandert er voor paarden?

De paardensector krijgt te maken met nieuwe essentiele-stoffenlijsten en verplichte antibioticaregistratie. Dit raakt zowel de dierenarts als de paardenhouder.

Nieuwe lijst essentiele stoffen (mei 2025)

Uitvoeringsverordening 2025/901 vervangt de oude lijst uit 2006. Definieert welke stoffen onmisbaar zijn voor de behandeling van paarden, inclusief antimicrobiele middelen.

Verplichte antibioticaregistratie (2027)

Vanaf 2027 moet al het antibioticagebruik bij paarden worden gerapporteerd aan de EMA. De SDa werkt aan registratiesystemen voor de paardensector.

Aangescherpte cascade

Paarden die als voedselproducerend zijn geregistreerd vallen onder de striktere cascade (Artikel 113). Gereserveerde middelen zijn ook bij niet-voedselproducerende paarden verboden.

6 maanden wachttijd

Bij gebruik van stoffen van de essentiele lijst geldt een wachttijd van 6 maanden voor paarden bestemd voor de voedselketen.

Bereid uw paardenpraktijk voor met DokterCommerce PMS

Ons PMS registreert automatisch antibioticagebruik per patient, inclusief AMEG-categorie en cascade-onderbouwing. Wanneer de SDa-rapportageplicht voor paarden ingaat in 2027, bent u direct compliant. Kleine en solo-praktijken kunnen het PMS gratis gebruiken.

Schapen

Wat verandert er voor schapen?

De schapenhouderij bereidt zich voor op verplichte antibioticaregistratie en naar verwachting ook verplichte Bedrijfsbehandelplannen.

Registratieplicht vanaf 2027

Net als bij paarden wordt antibioticagebruik bij schapen vanaf 2027 verplicht gerapporteerd aan de EMA. De SDa bereidt benchmarkwaarden voor.

BBP-verplichting verwacht

Een Bedrijfsbehandelplan is nu verplicht voor rundvee (5+ dieren) en geiten (25+ dieren). De verwachting is dat schapen volgen, gedreven door de EU-verplichtingen.

Profylaxeverbod geldt volledig

Routinematig profylactisch antibioticagebruik bij schapen is verboden. Metafylaxe mag alleen bij hoog verspreidingsrisico en zonder geschikt alternatief.

Categorie B alleen als laatste redmiddel

Fluoroquinolonen en 3e/4e-generatie cefalosporinen mogen bij schapen alleen worden ingezet na gevoeligheidstest en aantoonbaar falen van alternatieven.

BBP en registratie voor schapenhouders

Met DokterCommerce PMS beheert u BBP's, registreert u antibioticagebruik per bedrijf en genereert u SDa-conforme rapportages. Of u nu 10 of 1.000 schapen behandelt. Kleine houders en solo-praktijken gebruiken het PMS gratis.

Wat moet uw praktijk doen?

De verscherpte regelgeving stelt concrete eisen aan de registratie en verantwoording van antibioticagebruik. Een goed PMS neemt het meeste werk uit handen.

Antibioticagebruik bij alle diersoorten digitaal registreren
Per behandeling de AMEG-categorie en onderbouwing vastleggen
BBP's up-to-date houden conform nieuwe categorisering
SDa-rapportages genereren voor nieuwe diersoorten (paarden, schapen)
Audit trail bijhouden voor NVWA-controles
Cascade-gebruik documenteren met motivatie

2027

Deadline registratie

AMEG-categorieen

50%

EU-reductiedoel 2030

Gratis

PMS voor kleine praktijken

Verboden bij dieren

Gereserveerde antibiotica (Verordening 2022/1255)

Sinds februari 2023 is een lijst van antimicrobiele middelen uitsluitend gereserveerd voor humaan gebruik. Deze middelen mogen niet bij dieren worden ingezet, ook niet via de cascade.